Bron: Lonneke Kranendonk | donderdag 9 september 2010
Al vanaf de jaren '90 zijn er tijdschriften die ook digitaal beschikbaar zijn. Maar de ontwikkelingen gaan snel. Een overzicht van de afgelopen tien jaar, grofweg ingedeeld in vier stadia: pageflips, gestandaardiseerde magazines, inspirational magazines en periodieke minisites.
Een softwareprogramma waarmee je conventioneel door pagina's kunt bladeren, zoals je doet bij een papieren folder of magazine. Deze techniek staat met name bekend als 'pageflip', maar duikt ook op onder termen als 'flipping page' of 'page turn'. Door het bladereffect, soms ook met geluid, wordt het bladeren gesimuleerd. Dergelijke 'print replica' kunnen verder alleen inzoomen, doorklikken en printen.
Voorbeelden pageflips
Met programma's van X-Cago (vanaf 2000), Zinio (vanaf 2001), TurnPages (vanaf 2003), Flippingbook (vanaf 2004) en later nog anderen (bijvoorbeeld Issuu vanaf 2007), kun je tijdschriften digitaliseren en op internet plaatsen. Het begon met het online zetten van geprinte folders en brochures, maar al snel volgden ook bladerversies van (customer) magazines en kranten.
2002: Krant van wakker Nederland online
In oktober 2002 start De Telegraaf met een volledige online editie van zijn krant. Het dagblad komt hiermee als een van de eerste in Europa met een betaalde, integrale webeditie. Voor het lezen van de online versie moest 1 euro betaald worden, evenveel als voor de versie die in de winkels lag. Abonnees van de papieren editie hadden een half jaar gratis toegang als ze via de website een code aanvroegen. De krantenpagina's verschenen in de originele lay-out op het scherm, waarna de gebruiker de artikelen kon lezen door de koppen aan te klikken. Bovendien was het mogelijk te zoeken in de artikelen.
2005: No more papercuts!
Tijdens het Nationale Uitgeverscongres in 2005 kondigde Joakim Nilsen, oprichter van het Noorse FF Media Group, met veel bombarie het einde van het papieren tijdschrift aan. Onder de slogan 'No more papercuts' introduceerde Nilsen een nieuw type online magazines. FF Media Group is eigenaar van het distributiekanaal voor deze generatie van digitale magazines: www.magwerk.com. MagWerk gaf internationaal bekende tijdschriften uit zoals PlayMusicMagazine en Encore Magazine. Er zijn al een paar jaar geen nieuwe edities meer verschenen.
Gedigitaliseerde pagina's, maar dan met mogelijkheden voor flash, audio en video. Dit soort systemen doet niets met de data die bezoekers achterlaten. Geen dataverwerking, geen actualisatie in een reeds bestaande editie, maar wel geluid en bewegend beeld.
Voorbeelden gestandaardiseerde magazines
Uitgeverij Scala startte in 2006 als eerste uitgeverij in Nederland met online, niet-downloadbare versies van haar printtitels Luister, Railhobby en Digital Movie. Voorbeelden zijn de systemen van BlueBerry, Nxtbookmedia en Magstream.
2006: Digital girls
Vanaf 2006 doet Ellegirl Digital dappere pogingen om meer te bieden dan een artikel met links naar adverteerders. Meer informatie, meer teksten, meer beelden, meer audio en video dan de bestaande digitale initiatieven. Aanvankelijk was Ellegirl Digital betaald: lezeressen betaalden via sms 2 euro om het digitale tijdschrift te kunnen lezen. Een groot succes was dit niet: er werden slechts tweeduizend nummers verkocht. Al
snel werd besloten het digitale tijdschrift gratis te maken. De digitale versie trok 30.000 tot 40.000 unieke bezoekers per nummer. Ter vergelijking: de betaalde oplage van Ellegirl bedroeg destijds 80.000. Inmiddels zijn zowel de papieren als de digitale versie ter ziele...
Interactieve magazines die tekst en beeld combineren met flash, audio en video. Door te klikken bepaalt de lezer zelf wat er gebeurt en wanneer. Dergelijke systemen benutten de mogelijkheden van internet maximaal en hebben daardoor een hogere belevingswaarde. Het ware vernuft bij dit type digitale magazines zit aan de 'achterkant': bestelgedrag en andere klantinformatie worden gekoppeld aan het klik- en leesgedrag in het magazine waardoor gepersonaliseerde aanbiedingen kunnen worden gedaan.
Voorbeelden inspirational magazines
In april 2007 is Bol.com met Bomvol het eerste Nederlandse initiatief in de categorie 'inspirational magazines'. KLM volgde het jaar daarna met iFly. Andere online customer magazines van dit type anno 2010 zijn bijvoorbeeld Health van Achmea (vanaf 2009) en Paars! van Hi (vanaf 2007).
2007: Aanbiedingen op maat
Bij Bomvol werd het bestelgedrag gekoppeld aan het klik- en leesgedrag in het magazine, waardoor in een later stadium een aanbieding op maat kan worden gedaan. Het magazine verscheen iedere twee maanden en werd verspreid onder de klanten van Bol.com. Niet-klanten kunnen het magazine bekijken op www.bomvol.com. Bomvol is in december 2009 voor het laatst verschenen.
2008: Marketingtool
In november 2008 worden 1,5 miljoen klanten van KLM geattendeerd op iFly, het digitale tijdschrift van KLM. Het is het eerste internationale en interactieve platform waarmee KLM niet alleen de binding met de klanten wil opvoeren maar ook meer van klanten te weten wil komen. Eigenlijk is iFly het eerste digitale magazine in Nederland dat met name als marketingtool wordt ingezet. Mogelijkheden voor transacties zijn ingebouwd, maar verkoop staat niet voorop. De bedoeling is dat het magazine inspireert en amuseert. Hoe beter het gelezen wordt, hoe meer er wordt geklikt en gelezen, des te meer komt de KLM te weten over de klant. Dat vormt de basis voor personalisatie.
Tijdschriftcovers, omslaande pagina's, in flash opbouwende tijdschriftpagina's en een lineaire inhoud; allemaal elementen die waarschijnlijk zullen verdwijnen. Het zijn tussenstappen tussen het gedrukte tijdschrift en zijn (toekomstige) evenknie op internet: periodieke minisites. Web-omgevingen waarop relevante content gebundeld is en waar de bezoeker zich kan gedragen zoals hij op internet gewend is.
Voorbeelden periodieke minisites
We zijn er nog niet, maar de eerste stappen in de richting van de zogenaamde 'periodieke minisite' zijn gezet. Ook zijn er de laatste maanden online magazines gestart die experimenteren met technische foefjes als augmented reality (Clear magazine van Vodafone) of online kleding passen (iMagazine van de Bijenkorf).
2009: Combinatie van middelen
De eerste editie van Food Inspiration Magazine, een online magazine voor food professionals, verscheen in maart 2009. Het concept bestaat uit een gratis online magazine met interactieve elementen, verhalen en video's uit de foodservice branche. Het concept omvat een online magazine, een inspiratie event en een print jaarboek. Hoewel gestart in economisch zware tijden, heeft het binnen een jaar haar naam gevestigd. De pagina's van het digitale vakblad waren begin 2010 al ruim 1,4 miljoen keer bekeken en de eerste editie van de Food Inspiration Day was binnen een maand uitverkocht.
2010: Interactief en actueel
Vanaf april dit jaar is de Allerhande van Albert Heijn ook online te lezen. Allerhande online is duidelijk geen bladerbare versie van de papieren uitgave. Behalve de inhoud van het gedrukte blad biedt het extra recepten, instructiefilmpjes, reportages en een wekelijkse Bonus-kookwedstrijd opgenomen in een van de winkels. Allerhande online speelt in op de actualiteit met dagelijks nieuwe recepten zoals een bord-op-schoot recept als het Nederlands elftal speelt en recepten die aansluiten op de actuele weersomstandigheden. Interactiviteit is er met 'Thuiskoks aan de kook' waarin thuiskoks hun passie voor koken en persoonlijke recepten kunnen delen.
Het vertalen van offline magazinecontent naar een online magazine is nog steeds een uitdaging en er wordt volop geëxperimenteerd. Volkswagen lanceerde het eerste Europese iPad-magazine, getiteld Das. Het werd specifiek voor de iPad ontworpen. Velen experimenteren met toepassingen voor de tablet. Het digitaal bladeren lijkt op z'n retour. Pontus Schultz van Bonnier uit Zweden: "We lezen graag tijdschriften omdat ze ons inspireren en een moment van tijd voor onszelf gunnen. Het emotionele aspect is belangrijk, niet het feit dat je pagina's kunt omslaan. Waarom zou je dan juist het bladeraspect van een magazine online willen behouden?"
Het is duidelijk dat de omschakeling van papier naar digitale content voor magazines niet een-op-een kan gebeuren. Een goed digitaal magazine combineert al het goede van zowel gedrukte als audiovisuele media met de mogelijkheden die internet biedt. Volgens sommigen is de toekomst aan digitale customer media die gebruikmaken van de kennis over de bezoeker en die vorm en inhoud maximaal personaliseren. Anderen zien meer in een webvorm die de navigatie minimaliseert en vooral de nadruk legt op het esthetische aspect. In alle scenario's is internet meer dan alleen een efficiënte manier om het magazine bij de lezer te brengen, het is een communicatiemiddel op zich. Meer experimenten door verschillende uitgevers zullen moeten uitwijzen welke digitale presentatievorm voor welke content het meest geschikt is.